SatyamSatyam

Sri Subrahmanya Hrudaya Stotram

Dedicated to Muruga · 42 verses · Sanatana Shastras

Sri Subrahmanya Hrudaya Stotram lyrics and meaning

॥ १ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 1

अस्य श्रीसुब्रह्मण्यहृदयस्तोत्रमहामन्त्रस्य, अगस्त्यो भगवान् ऋषिः, अनुष्टुप्छन्दः, श्रीसुब्रह्मण्यो देवता, सौं बीजं, स्वाहा शक्तिः, श्रीं कीलकं, श्रीसुब्रह्मण्य प्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥

asya śrīsubrahmaṇyahṛdayastōtramahāmantrasya, agastyō bhagavān ṛṣiḥ, anuṣṭupChandaḥ, śrīsubrahmaṇyō dēvatā, sauṃ bījaṃ, svāhā śaktiḥ, śrīṃ kīlakaṃ, śrīsubrahmaṇya prasādasiddhyarthē japē viniyōgaḥ ॥

Viniyoga — Of this great mantra-hymn, the Śrī Subrahmanya Hṛdaya Stotram: the venerable sage Agastya is the seer (ṛṣi); the metre (chandas) is Anuṣṭup; the deity (dēvatā) is Śrī Subrahmanya; the purpose is the attainment of all aims. This is applied to the hands and body as a sacred heart-mantra of the lord.

॥ २ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 2

करन्यासः
सुब्रह्मण्याय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
षण्मुखाय तर्जनीभ्यां नमः ।
शक्तिधराय मध्यमाभ्यां नमः ।
षट्कोणसंस्थिताय अनामिकाभ्यां नमः ।
सर्वतोमुखाय कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
तारकान्तकाय करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥
हृदयादि न्यासः –
सुब्रह्मण्याय हृदयाय नमः ।
षण्मुखाय शिरसे स्वाहा ।
शक्तिधराय शिखायै वषट् ।
षट्कोणसंस्थिताय कवचाय हुम् ।
सर्वतोमुखाय नेत्रत्रयाय वौषट् ।
तारकान्तकाय अस्त्राय फट् ।
भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ॥

karanyāsaḥ
subrahmaṇyāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ ।
ṣaṇmukhāya tarjanībhyāṃ namaḥ ।
śaktidharāya madhyamābhyāṃ namaḥ ।
ṣaṭkōṇasaṃsthitāya anāmikābhyāṃ namaḥ ।
sarvatōmukhāya kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ ।
tārakāntakāya karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ॥
hṛdayādi nyāsaḥ –
subrahmaṇyāya hṛdayāya namaḥ ।
ṣaṇmukhāya śirasē svāhā ।
śaktidharāya śikhāyai vaṣaṭ ।
ṣaṭkōṇasaṃsthitāya kavachāya hum ।
sarvatōmukhāya nētratrayāya vauṣaṭ ।
tārakāntakāya astrāya phaṭ ।
bhūrbhuvassuvarōmiti digbandhaḥ ॥

Kara Nyāsa — Assignment of Subrahmanya's names to the hands: Oṃ Subrahmaṇyāya — to both thumbs, salutations; Oṃ Ṣaṇmukhāya — to both index fingers; Oṃ Śaktidharāya — to both middle fingers; Oṃ Kumārāya — to both ring fingers; Oṃ Skandāya — to both little fingers; Oṃ Mahāsēnāya — to the back and palms. Thus the lord's names armour the hands.

॥ ३ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 3

ध्यानम्
षड्वक्त्रं शिखिवाहनं त्रिनयनं चित्राम्बरालङ्कृतं
वज्रं शक्तिमसिं त्रिशूलमभयं खेटं धनुश्चक्रकम् ।
पाशं कुक्कुटमङ्कुशं च वरदं दोर्भिर्दधानं सदा
ध्यायामीप्सित सिद्धिदं शिवसुतं श्रीद्वादशाक्षं गुहम् ॥

dhyānam
ṣaḍvaktraṃ śikhivāhanaṃ trinayanaṃ chitrāmbarālaṅkṛtaṃ
vajraṃ śaktimasiṃ triśūlamabhayaṃ khēṭaṃ dhanuśchakrakam ।
pāśaṃ kukkuṭamaṅkuśaṃ cha varadaṃ dōrbhirdadhānaṃ sadā
dhyāyāmīpsita siddhidaṃ śivasutaṃ śrīdvādaśākṣaṃ guham ॥

Dhyāna — I meditate on him: six-faced (ṣaḍvaktram), mounted on the peacock (śikhivāhanam), three-eyed (trinayanaṃ), adorned in multi-coloured divine garments (chitrāmbarālaṅkṛtam); holding the vajra, the Śakti spear, the sword and trident in his twelve lotus-hands — I meditate on this luminous divine lord, Śrī Subrahmanya, surrounded by Vaḷḷī and Devasenā.

॥ ४ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 4

लमित्यादि पञ्चपूजां कुर्यात् ।

lamityādi pañchapūjāṃ kuryāt ।

The five-element worship (pañcha pūjā) is now performed with Laṃ, Haṃ, Yaṃ, Raṃ and Vaṃ — offering sandal, flowers, incense, lamp and sacred food respectively to Śrī Subrahmanya.

॥ ५ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 5

पीठिका
सत्यलोके सदानन्दे मुनिभिः परिवेष्टितम् ।
पप्रच्छुर्मुनयः सर्वे ब्रह्माणं जगतां गुरुम् ॥ 1 ॥

pīṭhikā
satyalōkē sadānandē munibhiḥ parivēṣṭitam ।
paprachChurmunayaḥ sarvē brahmāṇaṃ jagatāṃ gurum ॥ 1 ॥

Pīṭhikā — In Satyaloka, that ever-blissful realm, surrounded on all sides by great sages (munibhiḥ parivēṣṭitam) — all the assembled rishis questioned the lord Brahmā, lotus-seated and all-knowing, wishing to hear the secret heart of Subrahmanya.

॥ ६ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 6

भगवन् सर्वलोकेश सर्वज्ञ कमलासन ।
सदानन्द ज्ञानमूर्ते सर्वभूतहिते रत ॥ 2 ॥

bhagavan sarvalōkēśa sarvajña kamalāsana ।
sadānanda jñānamūrtē sarvabhūtahitē rata ॥ 2 ॥

The sages addressed Brahmā: "O Lord, ruler of all worlds (sarvalōkēśa), omniscient one (sarvajña), lotus-seated (kamalāsana), ever-blissful embodiment of wisdom (sadānanda jñānamūrtē), who is devoted to the welfare of all beings (sarvabhūtahitē rata) — we beseech you!

॥ ७ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 7

बहुधा प्रोक्तमेतस्य गुहस्य चरितं महत् ।
हृदयं श्रोतुमिच्छामः तस्यैव क्रौञ्चभेदिनः ॥ 3 ॥

bahudhā prōktamētasya guhasya charitaṃ mahat ।
hṛdayaṃ śrōtumichChāmaḥ tasyaiva krauñchabhēdinaḥ ॥ 3 ॥

"The great glories of Guha have been spoken in many ways and in many traditions (bahudhā prōktam). Yet we wish to hear the innermost heart (hṛdayam) of that Krauñcha-piercer (krauñchabhēdinaḥ). O Brahmā, please reveal to us the secret Hṛdaya of Subrahmanya!"

॥ ८ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 8

ब्रह्मोवाच ।
शृण्वन्तु मुनयः सर्वे गुह्याद्गुह्यतरं महत् ।
सुब्रह्मण्यस्य हृदयं सर्वभूतहितोदयम् ॥ 4 ॥

brahmōvācha ।
śṛṇvantu munayaḥ sarvē guhyādguhyataraṃ mahat ।
subrahmaṇyasya hṛdayaṃ sarvabhūtahitōdayam ॥ 4 ॥

Brahmā spoke: "Let all the sages hear this now — what is the most secret of all secrets (guhyādguhyataram), the great Hṛdaya of Subrahmanya, for the welfare of all beings (sarvabhūtahitam). I shall reveal it today with a pleased and gracious heart."

॥ ९ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 9

सर्वार्थसिद्धिदं पुण्यं सर्वकार्यैक साधनम् ।
धर्मार्थकामदं गुह्यं धनधान्यप्रवर्धनम् ॥ 5 ॥

sarvārthasiddhidaṃ puṇyaṃ sarvakāryaika sādhanam ।
dharmārthakāmadaṃ guhyaṃ dhanadhānyapravardhanam ॥ 5 ॥

"This auspicious Hṛdaya grants the accomplishment of all objectives (sarvārthasiddhi); it is the sole and supreme means for all undertakings (sarvakāryaika sādhanam); it secretly grants dharma, artha and kāma (the three aims of life); it increases all wealth and abundance."

॥ १० ॥♪ CHANTING NOW

Verse 10

रहस्यमेतद्देवानां अदेयं यस्य कस्यचित् ।
सर्वमित्रकरं गोप्यं तेजोबलसमन्वितम् ॥ 6 ॥

rahasyamētaddēvānāṃ adēyaṃ yasya kasyachit ।
sarvamitrakaraṃ gōpyaṃ tējōbalasamanvitam ॥ 6 ॥

"This is the secret of the gods (rahasyam ētad dēvānām), not to be given indiscriminately to just anyone (adēyam yasya kasyachit). It makes all living beings one's friends (sarvamitrakaraṃ). It is to be kept confidential (gōpyam). It is endowed with radiance and power (tējōbalasamanvitam)."

॥ ११ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 11

प्रवक्ष्यामि हितार्थं वः परितुष्टेन चेतसा ।
हृत्पद्मकर्णिकामध्ये ध्यायेत्सर्वमनोहरम् ॥ 7 ॥

pravakṣyāmi hitārthaṃ vaḥ parituṣṭēna chētasā ।
hṛtpadmakarṇikāmadhyē dhyāyētsarvamanōharam ॥ 7 ॥

"I shall declare it for your welfare with a joyful heart (hitārthaṃ vaḥ parituṣṭēna chētasā). At the center of the lotus of the heart (hṛtpadmakarṇikāmadhyē), one should meditate upon him who is charming and beautiful to all beings (sarvamanōharam). Thus begins the sacred Hṛdaya meditation."

॥ १२ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 12

अथ हृदयम् ।
सुवर्णमण्डपं दिव्यं रत्नतोरणराजितम् ।
रत्नस्तम्भसहस्रैश्च शोभितं परमाद्भुतम् ॥ 8 ॥

atha hṛdayam ।
suvarṇamaṇḍapaṃ divyaṃ ratnatōraṇarājitam ।
ratnastambhasahasraiścha śōbhitaṃ paramādbhutam ॥ 8 ॥

Atha Hṛdayam — the heart-meditation now begins. Meditate upon: a golden pavilion, divine and resplendent (suvarṇamaṇḍapaṃ divyam), with gem-arches shining on every side (ratnatōraṇarājitam), beautified by thousands of gem-pillars (ratnastambhasahasraiḥ śōbhitam) — this is the divine abode of the lord.

॥ १३ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 13

परमानन्दनिलयं भास्वत्सूर्यसमप्रभम् ।
देवदानवगन्धर्वगरुडैर्यक्षकिन्नरैः । ॥ 9 ॥

paramānandanilayaṃ bhāsvatsūryasamaprabham ।
dēvadānavagandharvagaruḍairyakṣakinnaraiḥ । ॥ 9 ॥

This is the abode of supreme bliss (paramānandanilayam), blazing with a brilliance like the sun (bhāsvatsūryasamaprabham). It is attended by gods (dēva), demons (dānava), gandharvas, garuḍas, yakṣas and kinnaras — all gathered around the lord in reverence.

॥ १४ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 14

सेवार्थमागतैः सिद्धैः साध्यैरध्युषितं सदा ।
महायोगीन्द्रसंसेव्यं मन्दारतरुमण्डितम् ॥ 10 ॥

sēvārthamāgataiḥ siddhaiḥ sādhyairadhyuṣitaṃ sadā ।
mahāyōgīndrasaṃsēvyaṃ mandāratarumaṇḍitam ॥ 10 ॥

Always inhabited by Siddhas and Sādhyas who have come to serve and worship (sēvārthamāgataiḥ); ever served by the foremost of great yogis (mahāyōgīndrasaṃsēvyam); adorned with the divine mandāra coral tree (mandāratarumaṇḍitam) — this is the eternal heavenly abode of the lord of the armies.

॥ १५ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 15

मणिविद्रुमवेदीभिर्महतीभिरुदञ्चितम् ।
तन्मध्येऽनन्तरत्न श्रीच्छटामण्डलशोभितम् ॥ 11 ॥

maṇividrumavēdībhirmahatībhirudañchitam ।
tanmadhyē'nantaratna śrīchChaṭāmaṇḍalaśōbhitam ॥ 11 ॥

Its great altars (vēdīs) are raised magnificently, adorned with precious gems and red coral (maṇividrumavēdībhiḥ mahatībhiḥ udañchitam). At its center, a brilliant canopy of infinite jewels illumines the space — the abode of the divine lord shines with a light that knows no night.

॥ १६ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 16

रत्नसिंहासनं दिव्यं रविकोटिसमप्रभम् ।
सर्वाश्चर्यमयं पुण्यं सर्वतः सुपरिष्कृतम् ॥ 12 ॥

ratnasiṃhāsanaṃ divyaṃ ravikōṭisamaprabham ।
sarvāścharyamayaṃ puṇyaṃ sarvataḥ supariṣkṛtam ॥ 12 ॥

At the center stands a divine gem-lion-throne (ratnasiṃhāsanam divyam) blazing with the brilliance of ten billion suns (ravikōṭisamaprabham), filled with all wonders (sarvāścharyamayam), auspicious (puṇyam), beautifully adorned on all sides (sarvataḥ supariṣkṛtam) — upon this throne the lord is to be visualised.

॥ १७ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 17

तन्मध्येऽष्टदलं पद्मं उद्यदर्कप्रभोदयम् ।
निगमागमरोलम्बलम्बितं चिन्मयोदयम् ॥ 13 ॥

tanmadhyē'ṣṭadalaṃ padmaṃ udyadarkaprabhōdayam ।
nigamāgamarōlambalambitaṃ chinmayōdayam ॥ 13 ॥

At the center of that throne is an eight-petalled lotus (aṣṭadalaṃ padmam) rising with the brilliance of the ascending sun (udyadarkaprabhōdayam); woven through with the threads of the Vedas and Āgamas that hang from it like vines (nigamāgamarōlamba lambitam); this lotus is the upsurging of pure consciousness (chinmayōdayam) — the seat of the lord.

॥ १८ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 18

दिव्यं तेजोमयं दिव्यं देवताभिर्नमस्कृतम् ।
देदीप्यमानं रुचिभिर्विशालं सुमनोहरम् ॥ 14 ॥

divyaṃ tējōmayaṃ divyaṃ dēvatābhirnamaskṛtam ।
dēdīpyamānaṃ ruchibhirviśālaṃ sumanōharam ॥ 14 ॥

This divine lotus is composed of radiant light (tējōmayam), worshipped by all the gods (dēvatābhiḥ namaskṛtam), blazing magnificently (dēdīpyamānam ruchibhiḥ), vast and supremely beautiful to the beholding mind (viśālam sumanōharam) — upon this divine seat of pure light the lord is to be meditated upon.

॥ १९ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 19

तन्मध्ये सर्वलोकेशं ध्यायेत्सर्वाङ्गसुन्दरम् ।
अनन्तादित्यसङ्काशं आश्रिताभीष्टदायकम् ॥ 15 ॥

tanmadhyē sarvalōkēśaṃ dhyāyētsarvāṅgasundaram ।
anantādityasaṅkāśaṃ āśritābhīṣṭadāyakam ॥ 15 ॥

At the center of that luminous lotus, one should meditate upon the lord of all worlds (sarvalōkēśam), beautiful in every limb (sarvāṅgasundaram), brilliant as infinite suns (anantādityasaṅkāśam), who grants all wished-for blessings to those who take refuge (āśritābhīṣṭadāyakam) — this is the heart of the meditation on Guha.

॥ २० ॥♪ CHANTING NOW

Verse 20

अचिन्त्यज्ञानविज्ञानतेजोबलसमन्वितम् ।
सर्वायुधधरं दिव्यं सर्वाश्चर्यमयं गुहम् ॥ 16 ॥

achintyajñānavijñānatējōbalasamanvitam ।
sarvāyudhadharaṃ divyaṃ sarvāścharyamayaṃ guham ॥ 16 ॥

He is endowed with inconceivable wisdom and transcendent knowledge (achintyajñānavijñāna), radiance and power (tējōbalasamanvitam); he holds all weapons in his lotus-hands (sarvāyudhadharam); he is divine and filled with all wonders (sarvāścharyamayam) — meditate on this Guha, the secret lord within.

॥ २१ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 21

महार्ह रत्नखचित षट्किरीटविराजितम् ।
शशाङ्कार्धकलारम्य समुद्यन्मौलिभूषणम् ॥ 17 ॥

mahārha ratnakhachita ṣaṭkirīṭavirājitam ।
śaśāṅkārdhakalāramya samudyanmauḻibhūṣaṇam ॥ 17 ॥

His six heads are adorned with six priceless gem-studded crowns (mahārha ratnakhachita ṣaṭkirīṭavirājitam); the crest of each crown is beautifully ornamented with the half-crescent moon — rising and filling the space with its lovely light (śaśāṅkārdhakalāramya samudyan mauḻibhūṣaṇam).

॥ २२ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 22

मदनोज्ज्वलकोदण्डमङ्गलभ्रूविराजितम् ।
विस्तीर्णारुणपद्मश्री विलसद्द्वादशेक्षणम् ॥ 18 ॥

madanōjjvalakōdaṇḍamaṅgaḻabhrūvirājitam ।
vistīrṇāruṇapadmaśrī vilasaddvādaśēkṣaṇam ॥ 18 ॥

His eyebrows are radiant and arched like the bow of Kāma — auspicious and beautiful (madanōjjvalakōdaṇḍa maṅgalabhrūvirājitam); his twelve eyes are as broad and lovely as wide crimson lotuses, shining with divine grace (vistīrṇāruṇapadmaśrī vilasaddvādaśēkṣaṇam).

॥ २३ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 23

चारुश्रीवर्णसम्पूर्णमुखशोभाविभासुरम् ।
मणिप्रभासमग्रश्रीस्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ 19 ॥

chāruśrīvarṇasampūrṇamukhaśōbhāvibhāsuram ।
maṇiprabhāsamagraśrīsphuranmakarakuṇḍalam ॥ 19 ॥

His six faces shine with a beautiful complexion, complete and radiant (chāruśrīvarṇasampūrṇa mukhaśōbhāvibhāsuram); his makara-shaped earrings flash with the full splendour of gem-radiance (maṇiprabhā samagraśrī sphurat makarakuṇḍalam) — each face is a vision of divine beauty.

॥ २४ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 24

लसद्दर्पणदर्पाढ्य गण्डस्थलविराजितम् ।
दिव्यकाञ्चनपुष्पश्रीनासापुटविराजितम् ॥ 20 ॥

lasaddarpaṇadarpāḍhya gaṇḍasthalavirājitam ।
divyakāñchanapuṣpaśrīnāsāpuṭavirājitam ॥ 20 ॥

His cheeks shine and glow like bright mirrors (lasaddarpaṇadarpāḍhya gaṇḍasthalavirājitam); his nostrils are adorned with divine ornaments fashioned from golden flowers (divyakāñchanapuṣpaśrī nāsāpuṭavirājitam) — even these smallest details of his form are divine and worthy of meditation.

॥ २५ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 25

मन्दहासप्रभाजालमधुराधर शोभितम् ।
सर्वलक्षणलक्ष्मीभृत्कम्बुकन्धर सुन्दरम् ॥ 21 ॥

mandahāsaprabhājālamadhurādhara śōbhitam ।
sarvalakṣaṇalakṣmībhṛtkambukandhara sundaram ॥ 21 ॥

His sweet lips are beautiful, radiating the gentle glow of a soft smile (mandahāsaprabhājāla madhurādhara śōbhitam); his beautiful neck, smooth as a conch shell, bears all the auspicious marks of divine beauty (sarvalakṣaṇalakṣmībhṛt kambukandhara sundaram).

॥ २६ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 26

महानर्घमहारत्नदिव्यहारविराजितम् ।
समग्रनागकेयूरसन्नद्धभुजमण्डलम् ॥ 22 ॥

mahānarghamahāratnadivyahāravirājitam ।
samagranāgakēyūrasannaddhabhujamaṇḍalam ॥ 22 ॥

He is adorned with priceless divine necklaces set with great precious gems (mahānargha mahāratna divyahāravirājitam); his arms are fully encircled by serpent-armlets (samagranāgakēyūra sannaddha bhujamaṇḍalam) — twelve arms blazing with the beauty of divine ornaments.

॥ २७ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 27

रत्नकङ्कणसम्भास्वत्कराग्र श्रीमहोज्ज्वलम् ।
महामणिकवाटाभवक्षःस्थलविराजितम् ॥ 23 ॥

ratnakaṅkaṇasambhāsvatkarāgra śrīmahōjjvalam ।
mahāmaṇikavāṭābhavakṣaḥsthalavirājitam ॥ 23 ॥

The very tips of his fingers blaze with the brilliant radiance of gem bracelets (ratnakaṅkaṇasambhāsvat karāgra śrī mahōjjvalam); his broad chest glows magnificently like a jewelled gate — a gem-panel of immeasurable beauty (mahāmaṇikavāṭābha vakṣaḥsthalavirājitam).

॥ २८ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 28

अतिगाम्भीर्यसम्भाव्यनाभीनवसरोरुहम् ।
रत्नश्रीकलिताबद्धलसन्मध्यप्रदेशकम् ॥ 24 ॥

atigāmbhīryasambhāvyanābhīnavasarōruham ।
ratnaśrīkalitābaddhalasanmadhyapradēśakam ॥ 24 ॥

His navel is deep and profound — like a new lotus of unfathomable depth that inspires awe and reverence (atigāmbhīryasambhāvya nābhīnavasarōruham); his beautiful waist region is adorned with radiant jewelled gem-belts of great beauty (ratnaśrīkalitābaddha lasanmadhyapradēśakam).

॥ २९ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 29

स्फुरत्कनकसंवीतपीताम्बरसमावृतम् ।
शृङ्गाररससम्पूर्ण रत्नस्तम्भोपमोरुकम् ॥ 25 ॥

sphuratkanakasaṃvītapītāmbarasamāvṛtam ।
śṛṅgārarasasampūrṇa ratnastambhōpamōrukam ॥ 25 ॥

He is wrapped in brilliant golden silk — shining yellow garments (sphuratkanaka saṃvīta pītāmbara samāvṛtam); his thighs are strong and beautiful like gem-pillars, filled with the full flavour of divine love (śṛṅgārarasasampūrṇa ratnastambhōpamōrukam).

॥ ३० ॥♪ CHANTING NOW

Verse 30

स्वर्णकाहलरोचिष्णु जङ्घायुगलमण्डलम् ।
रत्नमञ्जीरसन्नद्ध रमणीय पदाम्बुजम् ॥ 26 ॥

svarṇakāhalarōchiṣṇu jaṅghāyugaḻamaṇḍalam ।
ratnamañjīrasannaddha ramaṇīya padāmbujam ॥ 26 ॥

His pair of calves shine and glow like golden trumpet-flowers (svarṇakāhalarōchiṣṇu jaṅghāyugaḻamaṇḍalam); his lovely lotus-feet are beautifully adorned with resonant gem anklets (ratnamañjīrasannaddha ramaṇīya padāmbujam) — at whose feet all the worlds bow in reverence.

॥ ३१ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 31

भक्ताभीष्टप्रदं देवं ब्रह्मविष्ण्वादिसंस्तुतम् ।
कटाक्षैः करुणादक्षैस्तोषयन्तं जगत्पतिम् ॥ 27 ॥

bhaktābhīṣṭapradaṃ dēvaṃ brahmaviṣṇvādisaṃstutam ।
kaṭākṣaiḥ karuṇādakṣaistōṣayantaṃ jagatpatim ॥ 27 ॥

This deity who grants all that devotees wish (bhaktābhīṣṭapradam), worshipped and praised by Brahmā, Viṣṇu and all the gods (brahmaviṣṇvādisaṃstutam), who satisfies the hearts of all with compassionate glances (kaṭākṣaiḥ karuṇādakṣaiḥ tōṣayantam) — he is the lord of all the worlds (jagatpatim).

॥ ३२ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 32

चिदानन्दज्ञानमूर्तिं सर्वलोकप्रियङ्करम् ।
शङ्करस्यात्मजं देवं ध्यायेच्छरवणोद्भवम् ॥ 28 ॥

chidānandajñānamūrtiṃ sarvalōkapriyaṅkaram ।
śaṅkarasyātmajaṃ dēvaṃ dhyāyēchCharavaṇōdbhavam ॥ 28 ॥

Meditate upon the lord born in the reeds of Śara (dhyāyēt Śaravaṇōdbhavam) — the embodiment of consciousness, bliss and pure wisdom (chidānandajñānamūrtim), who is beloved and auspicious to all the worlds (sarvalōkapriyaṅkaram), the divine son of Śaṅkara (śaṅkarasyātmajaṃ dēvam) — the full vision of the Hṛdaya is now complete.

॥ ३३ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 33

अनन्तादित्यचन्द्राग्नि तेजः सम्पूर्णविग्रहम् ।
सर्वलोकैकवरदं सर्वविद्यार्थतत्त्वकम् ॥ 29 ॥

anantādityachandrāgni tējaḥ sampūrṇavigraham ।
sarvalōkaikavaradaṃ sarvavidyārthatattvakam ॥ 29 ॥

His form is complete with the radiance of infinite suns, moons and fires (anantādityachandrāgni tējaḥ sampūrṇavigraham); he is the sole granter of boons to all the worlds (sarvalōkaikavaradam); he is the living truth and meaning of all knowledge, all scriptures (sarvavidyārthatattvakaṃ) — meditate on him.

॥ ३४ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 34

सर्वेश्वरं सर्वविभुं सर्वभूतहिते रतम् ।
एवं ध्यात्वा तु हृदयं षण्मुखस्य महात्मनः ॥ 30 ॥

sarvēśvaraṃ sarvavibhuṃ sarvabhūtahitē ratam ।
ēvaṃ dhyātvā tu hṛdayaṃ ṣaṇmukhasya mahātmanaḥ ॥ 30 ॥

He is the lord of all (sarvēśvaram), all-pervading (sarvavibhum), devoted to the welfare of all beings (sarvabhūtahitē ratam). Having meditated thus on the Hṛdaya of the great-souled Ṣaṇmukha (ēvaṃ dhyātvā hṛdayaṃ ṣaṇmukhasya mahātmanaḥ) — such a devotee is ready to receive the full fruit of this sacred practice.

॥ ३५ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 35

सर्वान्कामानवाप्नोति सम्यक् ज्ञानं च विन्दति ।
शुचौ देशे समासीनः शुद्धात्मा चरिताह्निकः ॥ 31 ॥

sarvānkāmānavāpnōti samyak jñānaṃ cha vindati ।
śuchau dēśē samāsīnaḥ śuddhātmā charitāhnikaḥ ॥ 31 ॥

One attains all desired objects (sarvān kāmān avāpnōti) and gains perfect, complete knowledge (samyak jñānaṃ cha vindati). The prescribed setting for this practice: a pure and clean place (śuchau dēśē); seated with composure (samāsīnaḥ); with a purified mind (śuddhātmā); having completed all daily duties (charitāhnikaḥ).

॥ ३६ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 36

प्राङ्मुखो यतचित्तश्च जपेद्धृदयमुत्तमम् ।
सकृदेव मनुं जप्त्वा सम्प्राप्नोत्यखिलं शुभम् ॥ 32 ॥

prāṅmukhō yatachittaścha japēddhṛdayamuttamam ।
sakṛdēva manuṃ japtvā samprāpnōtyakhilaṃ śubham ॥ 32 ॥

Facing east (prāṅmukhaḥ), with the mind fully controlled (yatachittaḥ), one should recite this supreme Hṛdaya (japēd dhṛdayam uttamam). Even reciting the mantra just once (sakṛd eva manuṃ japtvā), one attains all that is auspicious and good in life (samprāpnōty akhilaṃ śubham).

॥ ३७ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 37

इदं सर्वाघहरणं मृत्युदारिद्र्यनाशनम् ।
सर्वसम्पत्करं पुण्यं सर्वरोगनिवारणम् ॥ 33 ॥

idaṃ sarvāghaharaṇaṃ mṛtyudāridryanāśanam ।
sarvasampatkaraṃ puṇyaṃ sarvarōganivāraṇam ॥ 33 ॥

This Hṛdaya removes all sins (sarvāghaharaṇam); destroys death and poverty (mṛtyudāridryanāśanam); brings all forms of prosperity and auspiciousness (sarvasampatkaraṃ puṇyam); and cures all diseases of body and mind (sarvarōganivāraṇam).

॥ ३८ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 38

सर्वकामकरं दिव्यं सर्वाभीष्टप्रदायकम् ।
प्रजाकरं राज्यकरं भाग्यदं बहुपुण्यदम् ॥ 34 ॥

sarvakāmakaraṃ divyaṃ sarvābhīṣṭapradāyakam ।
prajākaraṃ rājyakaraṃ bhāgyadaṃ bahupuṇyadam ॥ 34 ॥

It fulfils all desires (sarvakāmakaraṃ divyam) and grants all that is wished (sarvābhīṣṭapradāyakam); it gives children (prajākaram), kingdoms and sovereignty (rājyakaram), good fortune (bhāgyadam), and abundant accumulated merit (bahupuṇyadam).

॥ ३९ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 39

गुह्याद्गुह्यतरं भूयो देवानामपि दुर्लभम् ।
इदं तु नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ॥ 35 ॥

guhyādguhyataraṃ bhūyō dēvānāmapi durlabham ।
idaṃ tu nātapaskāya nābhaktāya kadāchana ॥ 35 ॥

This Hṛdaya is more secret than all secrets (guhyādguhyataram), difficult to obtain even for the gods (dēvānām api durlabham). It should never be given to one without austerities (nātapaskāya), nor to one who has no devotion (nābhaktāya kadāchana).

॥ ४० ॥♪ CHANTING NOW

Verse 40

न चाशुश्रूषवे देयं न मदान्धाय कर्हिचित् ।
सच्छिष्याय कुलीनाय स्कन्दभक्तिरताय च ॥ 36 ॥

na chāśuśrūṣavē dēyaṃ na madāndhāya karhichit ।
sachChiṣyāya kulīnāya skandabhaktiratāya cha ॥ 36 ॥

Nor should it be given to one who does not serve the teacher faithfully (aśuśrūṣave), nor ever to one blinded by arrogance (madāndhāya karhichit). It should be transmitted only to a worthy disciple (sachChiṣyāya), of noble character (kulīnāya), who is devoted to Skanda (skandabhaktiratāya).

॥ ४१ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 41

सतामभिमतायेदं दातव्यं धर्मवर्धनम् ।
य इदं परमं पुण्यं नित्यं जपति मानवः ।
तस्य श्री भगवान् स्कन्दः प्रसन्नो भवति ध्रुवम् ॥ 37 ॥

satāmabhimatāyēdaṃ dātavyaṃ dharmavardhanam ।
ya idaṃ paramaṃ puṇyaṃ nityaṃ japati mānavaḥ ।
tasya śrī bhagavān skandaḥ prasannō bhavati dhruvam ॥ 37 ॥

This increaser of dharma (dharmavardhanam) should be given to one who is held in honour by the virtuous (satāmabhimatāya). The person who recites this supremely auspicious text daily (yaḥ idaṃ paramaṃ puṇyaṃ nityaṃ japati) — that person becomes dear to Skanda, is freed from all bondage, and ultimately attains the state of liberation.

॥ ४२ ॥♪ CHANTING NOW

Verse 42

इति श्रीस्कान्दपुराणे सुब्रह्मण्यहृदयस्तोत्रम् ॥

iti śrīskāndapurāṇē subrahmaṇyahṛdayastōtram ॥

Thus ends the Śrī Subrahmanya Hṛdaya Stotram, as found in the Śrī Skānda Purāṇa.